قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2369

تاريخ الفي ( فارسى )

بغداد به استقبال شرف الدّوله بيرون آمد . شرف الدّوله چون به دار الخلافه رسيد در موضعى ، كه به « حريم ظاهرى » مشهور بود ، پياده شده خلعت خليفه را پوشيد . و از جمله وقايع اين سال آنكه در عشر اوّل ماه جمادى الآخرى اين سال ، ستارهء ذنب‌دار از جانب مشرق پيدا شد كه عرض ذنب او قريب به سه ذرع شرعى مىنمود و طول او تا به وسط السّماء كشيده مىشد و تا بيست و هفتم اين ماه ، هر شب مىنمود و بعد از آن غايب شد و باز در شب سلخ ماه مذكور وقت غروب آفتاب كه ذنب او در دورش دايره‌وار حلقه كرده بود و مردم از ديدن آن حالت بسيار متحيّر شدند و بعد از ساعتى كه شب تاريك شد باز او را زاويه‌اى ظاهر شد امّا به جانب جنوب و مدّت ده روز همچنان نمود . و بعد از انقضاى ده روز غايب گشت . و در ماه جمادى الآخرى اين سال ، در ولايت خراسان و ولايت جبال آنچنان زلزله‌اى شد كه اكثر كوههاى آن ولايت شكافتند و اكر عمارات عاليه روى به انهدام و خرابى نهادند و اهالى آن بلاد از شهرها بيرون آمده در صحراها قرار گرفتند و چند ده از دهات خراسان در اين زلزله در زمين فرورفتند كه به هيچ‌وجه اثرى از ايشان ظاهر نشد . و از جمله امور عجيبه ، كه در اين سال ظاهر شد ، آن بود كه در بغداد از محلّهء باب الارخ « 1 » دخترى متولّد شد كه دو سر و دو گردن و دو رو و چهار دست داشت و بدنش يكى بود و مدّتى آن دختر حياة داشت و بعد از آن فوت شد . و از اعيان علماى اهل حديث ، ماه جمادى الآخرى اين سال ، احمد بن حسين علىّ البيهقى كه در زمان خود امام شافعيّه بود در حديث و فقه و مولدش در سنهء سبع و ثمانين و ثلثمائه « 2 » هجرى ، وفات يافت . او را تصانيف بسيار است و از مشاهير مصنفات او سنين كبير بيهقى « 3 » است . و از اعيان علماى حنابله ، در ماه رمضان اين سال ، ابو يعلى محمّد بن حسين الفراء حنبلى ، كه مولدش در سنهء ثمانين و ثلثمائة « 4 » هجرى بود و مذهب احمد بن حنبل از وى امتياز يافت و قضاى حريم دار الخلافهء بغداد به او متعلّق بود ، وفات يافت . از مصنّفات او كتاب صفات است كه در وى از مسائل مجسّمهء امور عجيبه ايراد نموده . حاصل آن كتاب تجسيم حقّ ، سبحانه و تعالى ، است ، ( تعالى اللّه عمّا يقول الظّالمون علوّا كبيرا ) « 5 » ، و لهذا ابن تميمى حنبلى مىگفت : ابو يعلى آنچنان جنب از دنيا رفت كه به هيچ‌وجه از آن جنابت پاكى او ممكن نيست و به هيچ وجه غسل آن جنابت متصوّر نى .

--> ( 1 ) . الكامل : باب الدزج . ( 2 ) . سال سيصد و هشتاد و هفت . - و . ( 3 ) . مراد تاريخ مسعودى يا تاريخ بيهقى است . ( 4 ) . سال سيصد و هشتاد . - و . ( 5 ) . اقتباسى است از آيهء 43 سورهء اسرا ، خداى بلندمرتبه است و از آنچه ستمكاران مىگويند بسى والاتر است . - و .